het binnen opkweken van kiemplantjes...
Januari, februari, maart, de maanden dat het ernstig begint te kriebelen wat de zaaiwoede aangaat en dat menige tuinenthousiasteling zijn kweekspulletjes tevoorschijn haalt.
Zakjes zaad die er zijn gekocht of die er via de zaadjessites zijn bemachtigd en de vensterbankkweekkas.
Ik
heb het dan niet over bepaalde groentezaden en sommige zaden die een lange tijd van kiemen nodig hebben en die dus enige tijd in een warme omgeving moeten staan.
Aan
het binnen opkweken zitten wel wat haken en ogen. Voor
veel zaden is het een kwestie van de bloei te willen
vervroegen en daardoor in te grijpen in het normale
proces dat moedertje natuur voor ze heeft bedacht. Dat
ingrijpen in het natuurlijke proces wordt je vaak niet
in dank afgenomen en vaak eindigen binnenzaaisels in een
fiasco. Vooral bij onervaren zaaiers. Ik heb het over de
zaden die je zaait bij een temperatuur van 18-21 graden
en die een kiemtijd hebben van 2-3 weken.
Wat
gebeurt er namelijk. Je zaait op een gegeven moment
(laten we de tweede week van maart als voorbeeld nemen).
Je kiest voor zaadjes die een kiemtijd van 2-3 weken
hebben (sommige eenjarigen kiemen zelfs nog eerder).
Gevolg is dat je in de eerste week van april met jonge
kiemplantjes zit die je gedurende een periode van....
6-8 weken !!! over moet zien te houden eer je ze na half mei als de kans op
nachtvorst is geweken uitgeplant kunnen worden.
Dat moet wel
kunnen (en je moet dat wel willen).
En de ruimte die je
daarvoor beschikbaar hebt moet aan een aantal factoren
voldoen.
Voorwaarden:
voldoende warm; veel jonge kiemplanten groeien het best bij zo om en nabij de 10-13°C is mijn ervaring
voldoende licht; de jonge kiemplanten moeten het licht van zoveel mogelijk kanten kunnen vangen; anders het potje meerdere malen per dag draaien; ook zou je een 'lichtbak' kunnen maken (zie onder). Kweek je de plantjes op in een stapel(curver)box, dan kun je die op zonnige dagen even buiten zetten. Pas op: niet in de directe zon, dan kunnen de tere blaadjes verbranden.
voldoende vocht; jonge kiemplantjes hebben weinig vocht nodig; maar mogen aan de andere kant beslist niet uitdrogen
voldoende luchtvochtigheid; als je de jonge kiemplantjes uit hun warme omgeving haalt waar ze ontkiemd zijn, dan is het aan te bevelen om ze de eerste tijd nog wat bescherming te geven waardoor de hoge luchtvochtigheid nog even aanwezig blijft en ze aan de nieuwe temperatuur kunnen wennen
voldoende ventilatie; in ruimtes waar een hoge luchtvochtigheid heerst is het belangrijk om op mooie zonnige dagen te ventileren. Mijn maatstaf daarbij is altijd dat zodra de buitentemperatuur die van de binnentemperatuur in de ruimte waarin de plantjes staan benadert, ik de ramen en deuren opengooi en lekker laat luchten. Doe je dat namelijk niet of nooit, dan kun je schimmel (omvalziekte) in je zaaisels krijgen
Teveel warmte en te weinig en van maar één kant komend (voor het raam of zo; of onder een raam op de grond) licht maken dat je lange lerpen van zaailingen krijgt die moeilijk te hanteren en daardoor kwetsbaar zijn.
Dat warmteaspect kun je ondervangen door je jonge
kiemplanten in een koele ruimte onder te brengen; te
weinig licht echter, daar moet je wat kunstgrepen bij
toepassen.
a) de potje in het volle licht (maar niet in het ZON-licht) plaatsen. Staan ze wel in de zon dat licht een beetje temperen. Jong zaaigoed is kwetsbaar en kan gemakkelijk uitdrogen of verbranden.
b) het potje meerdere malen per dag draaien. Doe je dat niet, dan groeien de jonge zaailingen naar het licht toe en krijg je van die lange lerpen van kiemplantjes.
Een lichtbak voor zaailingen is een handig hulpmiddel om je van die handeling (gedeeltelijk) te verlossen. Heel gemakkelijk te maken van een doos en aluminiumfolie:
Heel simpel om te maken van een
boodschappendoos. Ik
heb in dit geval een vrij lage doos gebruikt, maar
mooier is het om een iets hogere doos te kiezen.
Enige wat je daarna moet doen is de doos in zijn vorm snijden en hem bekleden met aluminiumfolie.